USD/TRY ABD DOLARI / TL
Alış    Satış
EUR/TRY EURO / TL
Alış    Satış
GBP/TRY STERLİN / TL
Alış    Satış
GAU/TRY GR ALTIN / TL
Alış    Satış
13 Ağustos 2021 Cuma 09:59

HAL YASASI İLE MARKETTEKİ FİYATLAR DÜŞER!

HAL YASASI İLE MARKETTEKİ FİYATLAR DÜŞER!

Türkiye Perakendeciler Federasyonu (PERDER) Bursa Şube Başkanı Haşim Kılıç, sektörde yaşanan değişim sürecinden bahsederken yeni yasama döneminde Meclis’ten geçmesini dört gözle bekledikleri Hal Yasası’nın fiyat istikrarını sağlayacağını dile getirdi.

 Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınıyla birlikte tüm sektörler gibi perakende de ciddi bir değişim ve dönüşüm süreci yaşıyor. Özellikle dijitalleşme ve değişen tüketici alışkanlıkları sektörü, radikal kararlar almaya zorluyor. Sektör, normal şartlar altında yıllara yayılacak evrimini, salgınla birlikte çok hızlı gerçekleştiriyor. Küresel ve ulusal çaptaki büyük zincirler, bu kararları daha hızlı uygulama ve yenilik ritmini belirleme gücüne sahipken yerel ölçekteki zincir marketler, çoğunlukla bu ritmi yakalayamıyor. Yerel markalar; artan maliyetler, düşen gelirler ve tüketicinin tasarruf odaklı yaklaşımla dijital kanallara yönelmesi nedeniyle zor günler yaşıyor. Öte yandan sektörün devleri, bir yandan dijital atakta bulunurken diğer yandan da mağazalaşmaya devam ediyor. Sektörün yerel oyuncuları, kamu idaresinden tekelleşmeyi önlemek, haksız rekabeti kaldırmak ve lokal markaları korumak adına yasal adımlar bekliyor. Peki Bursa’da neler oluyor? Kentimizde sektörün durumunu PERDER Bursa Şube Başkanı Haşim Kılıç ile konuştuk.

 Mart ayındaki “Hal Yasası’nda sona gelindi” açıklamasının üzerinden 4 aydan uzun süre geçti. Bu konuyla ilgili belirsizlik sürüyor. Siz de Cumhurbaşkanı Erdoğan’a teşekkür etmiş ve “Konunun takipçisi olacağız” demiştiniz. Hal Yasası ile ilgili güncel bir bilgi verebilir misiniz? Ve söz konusu yasanın neden önemli olduğunu açıklar mısınız?

Söylediğiniz gibi bir belirsizlik görünüyor. Biz, sektör adına süreci takip ediyoruz. Yetkili isimlerle temas halindeyiz. Yeni yasama döneminde gündeme geleceğini ve Meclis’ten geçirileceğini öngörüyoruz. Yasa, özellikle israfı önlemek ve fiyat istikrarını sağlamak adına önemli. Bilhassa ürün fiyatlarındaki ani düşüş ve yükselişleri düzenlemek için kritik bir adım olacak. Fırsatçılığın önü kesilecek. Üretici açısından da daha sürdürülebilir ve üretimi teşvik eden bir sistem gelişecek.

Aynı şekilde ‘Market Yasası’ da sektörün gündem maddelerinden biri, bu yasa neden önemli?

Özellikle yerel markaların hayatta kalabilmesi için ‘Market Yasası’ çok önemliydi. Fakat bu yasa için geç kalındı. Sektörün ulusal zincirleri; çok hızlı ve kontrolsüzce yayıldı. Artık yasa çıksa da çok işlevselliği ile ilgili soru işaretleri var. Zira yerel market zincirleri, yeni bir değişim baskısı altına girmiş durumda.

 

 

  • Peki, yerel zincirlerin hayatta kalabilmesi neden önemli?

İstihdam açısından. Bugün PERDER Bursa üyesi marketlerde toplam 14 bin insan çalışıyor. Aynı şekilde ulusal zincirlerdeki personel sayısının daha düşük olduğunu görebilirsiniz. Yerel zincirler açısından en önemli maliyet de personel harcamaları oluyor. Ayrıca sektördeki işgücünde eğitim seviyesinin düşüklüğü farklı sorunlara da neden oluyor. Firmalar, personel suiistimali kaynaklı ciddi kayıplara uğrayabiliyor. Personel kaynaklı olası bir suçun, yaptırımla sonuçlanması neredeyse mümkün dahi olmuyor.

 

  • İndirim marketlerin ve ulusal zincirlerin yaygınlaşmasını nasıl boyutlandırabiliriz?

Çok ciddi yayılıyorlar. Öyle ki yan yana öbeklendikleri bölgeler bile var. Son dönemde özellikle ‘Market Yasası’ öncesinde mağaza sayısını artırmaya hız verdiklerine şahit oluyoruz. Bu nedenle ‘Market Yasası’nın geç kaldığını söyledim. Devletten bu konuda daha radikal bir düzenleme bekliyoruz.

 

  • Salgın döneminde perakende sektöründe e-ticaret hacmi büyüdü. Bursa’daki yerel zincirlerin dijital dönüşüme geçiş sağlayabildiğini ve başarılı olduğunu düşünüyor musunuz?

Düşünmüyorum. Kentimizde bu konuda doğru zamanda doğru hamleyi yapabilmiş marka sayısı çok az. Hâlihazırda da onların, bu alanda ulusal zincirlerle rekabeti ve sürdürülebilir kılınması çok zor. Bu konuda yerel marketler, geri kaldı. Çünkü iş, sadece dijitalleşme değil. Bunun lojistik ayağı da var. Ve bunu yönetebilmek de güç.

 

  • Tarım Kredi Kooperatifleri de perakende sektörüne girdi. Ve ‘Kooperatif Market’ adıyla her geçen gün mağaza sayısını artırıyor. Bu hamle hakkında neler söylersiniz?

Perakende, kendine özgü zorlukları olan ve rekabetin çok yoğun olduğu bir sektör. Böylesine hareketli bir yapı söz konusuyken devletin, Tarım Kredi Kooperatifleri marifetiyle piyasaya girmesi, sektörümüz açısından önem arz eden bir gelişme. Bu hamle yapılırken devletimizin özel sektörü, küçük esnafı da düşünerek; sektör temsilcilerimize rakip, alternatif olmayacak nitelikte bir yapılanmanın oluşmasına azami özen göstereceğine inanıyorum.

 

Peki, bu iş nereye varacak? Yerel markalar sürece seyirci mi kalacak? Ayakta kalabilmek için ne yapılmalı?

Rekabetin artacağı ve şartların giderek zorlaşacağını söyleyebiliriz. Bu noktada değişime ayak uydurmayan yerel markaların uzun ömürlü olacağını sanmıyorum. Perakendeden ‘Gross’ diye adlandırılan toptan satışa geçen zincirler var. Ki sektör, firmaları bu değişime zorluyor. Yerel marketler için hayatta kalabilmek adına yapılması gereken birlik olabilmek ve ortak hareketin sağlanabilmesidir. Özellikle ürün alımında ortak bir yapı kurulabilirse rekabette avantaj olabilir. Ayrıca kamu idaresinden de istihdamı korumak ve maliyetleri düşürmek adına adımlar atmasını bekliyoruz. Özellikle enerji fiyatlarının düşürülmesi gerekiyor.

 

  • Fahiş fiyat, taklit ve tağşişe uğramış ürün satışında Bursa’da nasıl bir tablo var?

Fahiş fiyat, mevcut rekabet şartlarında mümkün değil. Hele ki Bursa’da fahiş fiyata, hiçbir firmanın yönelebileceğine inanmıyorum. Taklit ve tağşiş konusuna gelince kentimizdeki marketlerde bu tarz ürünlerin yer alması ve satılmasının da söz konusu olmadığını belirtmeliyim. Çünkü bütün marketlerimiz, ürün iade garantili çalışıyor ve çalışmak da zorunda. Bu nedenle gıda üretiminde bu işe tenezzül eden üretici firmalar da marketlere giremiyor.

 

  • Son olarak sektörün en güncel sorunlarını nasıl sıralarsınız?

Maliyetlerin artması en önemli sorun. Özellikle elektrik ve doğal gaz fiyatlarının yüksekliği sektörü zorluyor. Yine salgın nedeniyle ürün fiyatlarında çok ciddi dalgalanma yaşanıyor. Bu da eskiden vadeli gerçekleştirilen ürün alım sürecini nakit şartına bağladı. Bu da sektörde finansal bir darboğaza neden oldu. Yaklaşık 30 yıldır bu sektördeyim ve geriye dönük baktığımda ürün fiyatlarında böyle bir dalgalanmaya daha önce şahit olmamıştım.